<div class="css-classification">
  <section class="ebene0 Paragraph" data-number="236a" data-type="Paragraph">
    <h1 class="h3">
      <span class="zaehler">§ 236a</span>
      <br />
      <span class="ueberschrift-text">Altersrente für schwerbehinderte Menschen</span>
    </h1>
    <p class="jur-absatz">(1) Versicherte, die vor dem 1. Januar 1964 geboren sind, haben frühestens Anspruch auf Altersrente für schwerbehinderte Menschen, wenn sie</p>
    <ul class="li-manually prefix-size-tiny">
      <li class="liste-element">
        <div role="none" class="li-prefix">
          <p>1.</p>
        </div>
        <div role="none" class="li-content">
          <p class="absatz">das 63. Lebensjahr vollendet haben,</p>
        </div>
      </li>
      <li class="liste-element">
        <div role="none" class="li-prefix">
          <p>2.</p>
        </div>
        <div role="none" class="li-content">
          <p class="absatz">bei Beginn der Altersrente als schwerbehinderte Menschen (<a href="addison://lohnlexikon/s_26253-teil_1-kap_1-00a7_2-abs_2">§ 2 Abs. 2 Neuntes Buch</a>) anerkannt sind und</p>
        </div>
      </li>
      <li class="liste-element">
        <div role="none" class="li-prefix">
          <p>3.</p>
        </div>
        <div role="none" class="li-content">
          <p class="absatz">die Wartezeit von 35 Jahren erfüllt haben.</p>
        </div>
      </li>
    </ul>
    <p class="jur-absatz">Die vorzeitige Inanspruchnahme dieser Altersgrenze ist frühestens nach Vollendung des 60. Lebensjahres möglich.</p>
    <p class="jur-absatz">(2) Versicherte, die vor dem 1. Januar 1952 geboren sind, haben Anspruch auf diese Altersrente nach Vollendung des 63. Lebensjahres; für sie ist die vorzeitige Inanspruchnahme nach Vollendung des 60. Lebensjahres möglich. Für Versicherte, die nach dem 31. Dezember 1951 geboren sind, werden die Altersgrenze von 63. Jahren und die Altersgrenze für die vorzeitige Inanspruchnahme wie folgt angehoben:</p>
    <figure class="tabelle Tabelle">
      <table data-tabsize="110">
        <colgroup>
          <col width="34%" />
          <col width="14%" />
          <col width="13%" />
          <col width="13%" />
          <col width="14%" />
          <col width="14%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th class="vertical-align-middle text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF " rowspan="2">
              <p class="absatz">Versicherte<br />Geburtsjahr<br />Geburtsmonat</p>
            </th>
            <th class="vertical-align-middle text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF " rowspan="2">
              <p class="absatz">Anhebung um Monate</p>
            </th>
            <th class="vertical-align-middle text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF " colspan="2">
              <p class="absatz">auf Alter</p>
            </th>
            <th class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF " colspan="2">
              <p class="absatz">vorzeitige<br />Inanspruchnahme<br />möglich ab Alter</p>
            </th>
          </tr>
          <tr>
            <th class="vertical-align-top text-align-center b-0011 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">Jahr</p>
            </th>
            <th class="vertical-align-top text-align-center b-0011 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">Monat</p>
            </th>
            <th class="vertical-align-top text-align-center b-0011 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">Jahr</p>
            </th>
            <th class="vertical-align-top text-align-center b-0111 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">Monat</p>
            </th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">1952</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p />
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p />
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p />
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p />
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p />
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">Januar</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 1</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">63</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 1</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">60</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 1 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">Februar</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 2</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">63</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 2</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">60</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 2 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">März</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 3</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">63</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 3</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">60</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 3 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">April</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 4</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">63</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 4</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">60</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 4 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">Mai</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 5</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">63</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 5</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">60</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 5 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">Juni – Dezember</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 6</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">63</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 6</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">60</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 6 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">1953</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 7</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">63</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 7</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">60</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 7 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">1954</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 8</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">63</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 8</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">60</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 8 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">1955</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 9</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">63</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 9</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">60</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 9 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">1956</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">10</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">63</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">10</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">60</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">10 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">1957</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">11</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">63</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">11</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">60</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">11 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">1958</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">12</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">64</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 0</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">61</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 0 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">1959</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">14</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">64</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 2</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">61</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 2 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">1960</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">16</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">64</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 4</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">61</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 4 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">1961</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">18</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">64</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 6</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">61</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 6 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">1962</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">20</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">64</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 8</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">61</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz"> 8 </p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td class="vertical-align-top text-align-left b-1011 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">1963</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1011 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">22</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1011 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">64</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1011 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">10</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1011 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">61</p>
            </td>
            <td class="vertical-align-top text-align-center b-1111 bgcolor-FFFFFF ">
              <p class="absatz">10.</p>
            </td>
          </tr>
        </tbody>
      </table>
    </figure>
    <p class="jur-absatz">Für Versicherte, die</p>
    <ul class="li-manually prefix-size-tiny">
      <li class="liste-element">
        <div role="none" class="li-prefix">
          <p>1.</p>
        </div>
        <div role="none" class="li-content">
          <p class="absatz">vor dem 1. Januar 2007 als schwerbehinderte Menschen (<a href="addison://lohnlexikon/s_26253-teil_1-kap_1-00a7_2-abs_2">§ 2 Abs. 2 Neuntes Buch</a>) anerkannt waren und</p>
        </div>
      </li>
      <li class="liste-element">
        <div role="none" class="li-prefix">
          <p>2.</p>
        </div>
        <div role="none" class="li-content">
          <p class="absatz">entweder</p>
          <ul class="li-manually prefix-size-tiny">
            <li class="liste-element">
              <div role="none" class="li-prefix">
                <p>a)</p>
              </div>
              <div role="none" class="li-content">
                <p class="absatz">vor dem 1. Januar 1955 geboren sind und vor dem 1. Januar 2007 Altersteilzeitarbeit im Sinne der <span class="verweis"><a data-idref="Z089263" href="addison://lohnlexikon/s_746-00a7_2">§§ 2<span hidden="hidden" class="qlinks"><span hidden="hidden" class="qlink">S_746/§_2</span></span></a></span> und <span class="verweis"><a data-idref="Z089274" href="addison://lohnlexikon/s_746-00a7_3">3 Abs. 1 Nr. 1 des Altersteilzeitgesetzes<span hidden="hidden" class="qlinks"><span hidden="hidden" class="qlink">S_746/§_3/Abs_1/Nr_1</span><span hidden="hidden" class="qlink">S_746/§_3/Abs_1/Satz_1/Nr_1</span></span></a></span> vereinbart haben</p>
              </div>
            </li>
          </ul>
          <p class="absatz">oder</p>
          <ul class="li-manually prefix-size-tiny">
            <li class="liste-element">
              <div role="none" class="li-prefix">
                <p>b)</p>
              </div>
              <div role="none" class="li-content">
                <p class="absatz">Anpassungsgeld für entlassene Arbeitnehmer des Bergbaus bezogen haben,</p>
              </div>
            </li>
          </ul>
        </div>
      </li>
    </ul>
    <p class="jur-absatz">werden die Altersgrenzen nicht angehoben.</p>
    <p class="jur-absatz">(3) Versicherte, die vor dem 1. Januar 1951 geboren sind, haben unter den Voraussetzungen nach Absatz 1 Satz 1 Nr. 1 und 3 auch Anspruch auf diese Altersrente, wenn sie bei Beginn der Altersrente berufsunfähig oder erwerbsunfähig nach dem am 31. Dezember 2000 geltenden Recht sind.</p>
    <p class="jur-absatz">(4) Versicherte, die vor dem 17. November 1950 geboren sind und am 16. November 2000 schwerbehindert (<a href="addison://lohnlexikon/s_26253-teil_1-kap_1-00a7_2-abs_2">§ 2 Abs. 2 Neuntes Buch</a>), berufsunfähig oder erwerbsunfähig nach dem am 31. Dezember 2000 geltenden Recht waren, haben Anspruch auf diese Altersrente, wenn sie</p>
    <ul class="li-manually prefix-size-tiny">
      <li class="liste-element">
        <div role="none" class="li-prefix">
          <p>1.</p>
        </div>
        <div role="none" class="li-content">
          <p class="absatz">das 60. Lebensjahr vollendet haben,</p>
        </div>
      </li>
      <li class="liste-element">
        <div role="none" class="li-prefix">
          <p>2.</p>
        </div>
        <div role="none" class="li-content">
          <p class="absatz">bei Beginn der Altersrente</p>
          <ul class="li-manually prefix-size-tiny">
            <li class="liste-element">
              <div role="none" class="li-prefix">
                <p>a)</p>
              </div>
              <div role="none" class="li-content">
                <p class="absatz">als schwerbehinderte Menschen (<a href="addison://lohnlexikon/s_26253-teil_1-kap_1-00a7_2-abs_2">§ 2 Abs. 2 Neuntes Buch</a>) anerkannt oder</p>
              </div>
            </li>
            <li class="liste-element">
              <div role="none" class="li-prefix">
                <p>b)</p>
              </div>
              <div role="none" class="li-content">
                <p class="absatz">berufsunfähig oder erwerbsunfähig nach dem am 31. Dezember 2000 geltenden Recht sind und</p>
              </div>
            </li>
          </ul>
        </div>
      </li>
      <li class="liste-element">
        <div role="none" class="li-prefix">
          <p>3.</p>
        </div>
        <div role="none" class="li-content">
          <p class="absatz">die Wartezeit von 35 Jahren erfüllt haben.</p>
        </div>
      </li>
    </ul>
  </section>
</div>