<div class="css-classification">
  <section class="kapitel Buchstabe">
    <h1 class="h3 text-align-left">
      <span class="zaehler">b)</span>
      <span class="ueberschrift-text">Berechnung des Nettoarbeitseinkommens nach der Bruttomethode oder der Nettomethode</span>
    </h1>
    <p class="absatz">Das Bundesarbeitsgericht hat mit Urteil vom <a href="addison://lohnlexikon/s_bag_2013-04-17_10_azr_59-12">17.4.2013 – 10 AZR 59/12</a> zur Berechnung des pfändbaren Einkommens Folgendes entschieden (Leitsätze des Urteils):</p>
    <p class="absatz">„<strong>Bei der Berechnung des pfändbaren Einkommens gemäß <a href="addison://lohnlexikon/s_154-buch_8-abschn_2-titel_2-untertitel_3-00a7_850e-nr_1">§ 850e Nr. 1 Satz 1 ZPO</a> gilt die sog. Nettomethode.</strong> Die der Pfändung entzogenen Bezüge sind mit ihrem Bruttobetrag vom Gesamteinkommen abzuziehen. Ein erneuter Abzug der auf diesen Bruttobetrag entfallenden Steuern und Abgaben erfolgt nicht.“</p>
    <p class="absatz">Die Unterschiede zwischen der früher geltenden Bruttomethode und der nunmehr anzuwendenden Nettomethode sind im nachfolgenden Beispiel erläutert.</p>
    <div class="block Beispiele">
      <div class="block Beispiel">
        <h2 class="h4">
          <span class="ueberschrift-text">Beispiel</span>
        </h2>
        <p class="absatz">Ein Arbeitnehmer mit einem Monatslohn von 3500 € erhält im Januar 2026 eine Überstundenvergütung von 125 € und eine Gefahrenzulage von 200 €. Der Arbeitnehmer hat folgende Lohnsteuerabzugsmerkmale: Steuerklasse III/0, Religionszugehörigkeit ev. Für Januar 2026 ergibt sich folgende Lohnabrechnung:</p>
        <figure class="tabelle Tabelle">
          <table data-tabsize="72">
            <colgroup>
              <col width="53%" />
              <col width="22%" />
              <col width="25%" />
            </colgroup>
            <tbody>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">Monatslohn</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p />
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">3500,— €</p>
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">Überstundenvergütung:</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p />
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <ul class="li-manually prefix-size-tiny">
                    <li class="liste-element">
                      <div role="none" class="li-prefix">
                        <p>-</p>
                      </div>
                      <div role="none" class="li-content">
                        <p class="absatz">Grundvergütung</p>
                      </div>
                    </li>
                  </ul>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">100,— €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <ul class="li-manually prefix-size-tiny">
                    <li class="liste-element">
                      <div role="none" class="li-prefix">
                        <p>-</p>
                      </div>
                      <div role="none" class="li-content">
                        <p class="absatz">Zuschlag 25 %</p>
                      </div>
                    </li>
                  </ul>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">25,— €</p>
                  <hr class="thin" />
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">125,— €</p>
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">Gefahrenzulage</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p />
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">200,— €</p>
                  <hr class="thin" />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">Bruttoarbeitslohn</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p />
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">3825,— €</p>
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">Abzüge (aus 3825 €):</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p />
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">Lohnsteuer (Steuerklasse III/0)</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">168,16 €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">Solidaritätszuschlag</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">0,— €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">Kirchensteuer (8 %)</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">13,45 €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-justify bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">Sozialversicherung <br />(21,75 %)</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">831,94 €</p>
                  <hr class="thin" />
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">1013,55 €</p>
                  <hr class="thin" />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-top text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">
                    <strong>Nettolohn</strong>
                  </p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz"> </p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">
                    <strong>2811,45 €</strong>
                  </p>
                  <hr class="thick" />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF " colspan="2">
                  <p class="absatz">Zur Ermittlung des pfändbaren Arbeitseinkommens sind vom Nettolohn die Beträge abzuziehen, die nicht zum pfändbaren Arbeitseinkommen gehören. Dies sind</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <ul class="li-manually prefix-size-tiny">
                    <li class="liste-element">
                      <div role="none" class="li-prefix">
                        <p>-</p>
                      </div>
                      <div role="none" class="li-content">
                        <p class="absatz">die Hälfte der Überstundenvergütung</p>
                      </div>
                    </li>
                  </ul>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">62,50 €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <ul class="li-manually prefix-size-tiny">
                    <li class="liste-element">
                      <div role="none" class="li-prefix">
                        <p>-</p>
                      </div>
                      <div role="none" class="li-content">
                        <p class="absatz">die Gefahrenzulage</p>
                      </div>
                    </li>
                  </ul>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">200,— €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">262,50 €</p>
                  <hr class="thin" />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF " colspan="2">
                  <p class="absatz">verbleibender Betrag</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">2548,95 €</p>
                </td>
              </tr>
            </tbody>
          </table>
        </figure>
        <p class="absatz">Nach der früher geltenden sog. <strong>Bruttomethode</strong> waren vom Nettolohn in Höhe von 2811,45 € die unpfändbaren Beiträge <strong>in voller Höhe</strong> abzuziehen, sodass sich ein verbleibender Betrag in Höhe von 2548,95 € ergab. Für diesen Betrag war der pfändbare Betrag aus der Lohnpfändungstabelle abzulesen.</p>
        <p class="absatz">Nach dem Urteil des Bundesarbeitsgerichts vom <a href="addison://lohnlexikon/s_bag_2013-04-17_10_azr_59-12">17.4.2013 – 10 AZR 59/12</a> ist jedoch bei Lohnpfändungen nicht die Bruttomethode, sondern die <strong>Nettomethode</strong> anzuwenden. Das bedeutet, dass die unpfändbaren Beträge <strong>nicht in voller Höhe</strong> abzuziehen sind, sondern nur mit dem <strong>Restbetrag,</strong> der verbleibt, wenn man von den unpfändbaren Beträgen die hierauf entfallenden Lohnabzüge (Lohnsteuer, Solidaritätszuschlag, Kirchensteuer und Sozialversicherungsbeiträge) abzieht. Hiernach ergibt sich folgende Berechnung:</p>
        <figure class="tabelle Tabelle">
          <table data-tabsize="71">
            <colgroup>
              <col width="25%" />
              <col width="25%" />
              <col width="25%" />
              <col width="24%" />
            </colgroup>
            <thead>
              <tr>
                <th class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz"> </p>
                </th>
                <th class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">
                    <strong>Bruttolohn 3825 €</strong>
                  </p>
                </th>
                <th class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">Bruttolohn ohne unpfändbare Beträge (3825 €– 262,50 €) <strong>= 3562,50 €</strong></p>
                </th>
                <th class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">
                    <strong>Differenz</strong>
                  </p>
                </th>
              </tr>
            </thead>
            <tbody>
              <tr>
                <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">
                    <strong>Lohnsteuer</strong>
                  </p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz"> 168,16 €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">120,66 €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz"> 47,50 €</p>
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">
                    <strong>Solidaritätszuschlag</strong>
                  </p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">   0,00 €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">  0,00 €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">  0,00 €</p>
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">
                    <strong>Kirchensteuer</strong>
                  </p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">  13,45 €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">  9,65 €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">  3,80 €</p>
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-top text-align-left b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">
                    <strong>Sozialversicherung 21,75 %</strong>
                  </p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz"> 831,94 €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1001 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">774,85 €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1101 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz"> 57,09 €</p>
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-top text-align-left b-1011 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">
                    <strong>insgesamt</strong>
                  </p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1011 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">1013,55 €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1011 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">905,16 €</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-top text-align-center b-1111 bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">108,39 €</p>
                </td>
              </tr>
            </tbody>
          </table>
        </figure>
        <p class="absatz">Auf die unpfändbaren Beträge entfallen folgenden Abzüge:</p>
        <figure class="tabelle Tabelle">
          <table data-tabsize="72">
            <colgroup>
              <col width="75%" />
              <col width="25%" />
            </colgroup>
            <tbody>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">– Lohnsteuer</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">47,50 €</p>
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">– Solidaritätszuschlag</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">0,— €</p>
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">– Kirchensteuer</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">3,80 €</p>
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">– SV-Beiträge</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">57,09 €</p>
                  <hr class="thin" />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">insgesamt</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">108,39 €</p>
                </td>
              </tr>
            </tbody>
          </table>
        </figure>
        <p class="absatz">Das pfändbare Arbeitseinkommen errechnet sich somit wie folgt:</p>
        <figure class="tabelle Tabelle">
          <table data-tabsize="72">
            <colgroup>
              <col width="75%" />
              <col width="25%" />
            </colgroup>
            <tbody>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">Nettolohn</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">2811,45 €</p>
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">abzüglich <strong>Nettobetrag</strong> der unpfändbaren Beträge<br />(262,50 € – 108,39 €)</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">154,11 €</p>
                  <hr class="thin" />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">pfändbarer Nettolohn monatlich</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">2657,34 €</p>
                </td>
              </tr>
            </tbody>
          </table>
        </figure>
        <p class="absatz">Für den maßgebenden pfändbaren Nettolohn ist der pfändbare Betrag aus der Lohnpfändungstabelle abzulesen (abgedruckt als <strong><span class="verweis"><a data-idref="Z012397" href="addison://lohnlexikon/s_lohnlex-nr_anhaenge-nr_anhang_16">Anhang 16<span hidden="hidden" class="qlinks"><span hidden="hidden" class="qlink">S_Lohnlex/Anh_16</span></span></a></span></strong>). Der pfändbare Betrag beträgt unter Berücksichtigung der Unterhaltspflicht für die Ehefrau 254,89 €.</p>
        <p class="absatz">An den Arbeitnehmer sind auszuzahlen:</p>
        <figure class="tabelle Tabelle">
          <table data-tabsize="72">
            <colgroup>
              <col width="75%" />
              <col width="25%" />
            </colgroup>
            <tbody>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">Nettolohn</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">2811,45 €</p>
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">abzüglich Pfändungsbetrag</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">254,89 €</p>
                  <hr class="thin" />
                </td>
              </tr>
              <tr>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-left bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">auszuzahlender Betrag</p>
                </td>
                <td class="vertical-align-bottom text-align-right bgcolor-FFFFFF ">
                  <p class="absatz">2556,56 €</p>
                </td>
              </tr>
            </tbody>
          </table>
        </figure>
      </div>
    </div>
  </section>
</div>